Đàn ong trở về

Thế là đàn ong rừng lại về trang trại nơi vườn cũ.Vậy đã bao năm mà những cây giàng giàng cổ thụ do bố tôi trồng những năm 60 lại gọi được ong rừng về trú ngụ.Ba cây đứng chụm sum xuê trên đỉnh gò Bềnh mà khi ta đứng tận trên đê cũng nhìn thấy.Tôi vẫn chỉ cho bạn bè mà tự hào rằng:"Kia!Chỗ có ngọn cây cao ngất ấy là nơi vườn xưa,lối cũ,nơi tôi lớn khôn,sống quãng đời niên thiếu:trèo cọ,bắt chim."Những cây giàng  giàng ra hoa mỗi độ là gọi bao ong bướm trở về tầm hoa,hút mật.Khi ta tới gần gốc cây,một trận mưa những bụi vàng lắc rắc trên tóc ta,mái tóc vốn đã điểm sương lại thêm những cánh hoa li ti như những lộc trời ban cho cái đầu trải phong trần khiến ta luống  những ngậm ngùi,hoang tưởng.Bỗng ta lắng nghe,tiếng gì rù rì,ầm ừ,sôi sôi như cơm mưa sắp tới.Ta chột dạ,mưa ư?Mưa rừng cọ-Gió rừng thông "cũng không sôi sục bằng.Đó là tiếng ở trên cao.Ta ngước lên:giữa muôn ngàn tán lá,muôn vạn chùm hoa:những chú ong chăm chỉ,những con bướm lượn lờ.....và biết bao loài côn trùng có cánh yêu hoa,mến mật chiu chít bay chen trong vòm lá rậm của giàng giàng.Những tiếng cánh đập vào không khí,đập vào cánh hoa,đập vào nhau và đập vào tán lá...tạo ra âm thanh hỗn tạp,rù rì.Ta lắng nghe,ta lắng nghe âm thanh của cuộc sống,âm thanh của lao động,âm thanh xen lẫn với hương hoa...tất cả,tất cả,chúng làm ta xốn xang yêu cuộc sống,quên hết những muộn phiền,ân oán ở trên đời.Ta bay như những cánh ong kia vào bầu trời,vào không gian vô tận.....

Vui làm sao,hôm vào thắp hương mộ cha ngày kỵ,chị gái tôi dẫn lên đỉnh đồi,chỉ vào tán cây giàng giàng nhỏ nhất,nhưng lại ý tứ nhịn nhường nhất.Nó nép mình vào giữa chằng chịt mây leo và bụi giang che chắn.Gần  chỗ chạc ba có chỗ khum khum như cái vậy bừa đó là tổ ong rừng to như cái chăn chiên cuộn lại.Tôi chưa thấy đàn ong nào đông quân thế bao giờ và nhiều người quanh tôi cũng khẳng định như vậy.Ở quê tôi gọi loại ong rừng này là khoái :khoái quan;còn ong mật nuôi gọi là khoái do.Hai loài khác nhau ở kích thước và màu sắc của ong thợ chiếm số đông:Khoái quan con to,dài mình hơn nhưng màu vàng sáng hơn khoái do vốn mình ngắn màu xám vằn đen rõ nét.Về độ thuần và dữ tợn chúng cũng ở 2 cấp độ dù chúng đều cho ta thứ mật ngon ngọt vô cùng.Ong rừng tấn công quyết liệt khi bị chọc giận và nguy hiểm từ nọc độc:có lần chúng đốt chết cả trâu to.Nhưng tôi vẫn yêu cả hai vì tính cần cù lao động,như cha tôi lúc sinh thời.

Phải chăng cha tôi linh thiêng nên ngày giỗ người đã dụ được đàn ong rừng về tại vườn xưa.Nơi người yên nghỉ.Lại phải nói rằng mộ cha tôi nằm trong khuôn viên lăng mộ cả gia tộc nhà tôi đặt tại gò Bềnh.Đó là một quả đồi độc lập nằm như hòn đảo giữa đầm nước Mỏ Trang mênh mông.Đứng trên đỉnh Hoa Hòe nhìn xuống thấy gò Bềnh trông như một con rùa lớn.Đầu và cổ rùa là doi đất nơi đặt mộ cha tôi.Khi sinh thời vì cha tôi có  đọc sách chữ Nho,biết phong thủy cho là nơi đắc địa.Khi giặc Mỹ ném bom đường sắt,nhà tôi ở gần nên sơ tán vào đây..Ông ngắm hình thế và chọn nơi khó đường vào nhất:đó là hòn đảo gò Bềnh.Cả đời người khai phá,trồng cây,đắp đường nối đảo với bờ.Và khi về già dặn chúng tôi khi cha đã mất,nhớ đem về an táng cạnh mẹ và bà. Lại nói về đàn ong rừng về như điềm lành cha tôi mang lại.Nhớ thủa xưa người đã từng là thợ sơn tràng.Cha tôi hay cùng ông Bá Hạng,ông Quyền Thế đi kiếm mật ong rừng.Mỗi chuyến đi ba,bốn ngày liền.Những Sơn tình,Sơn nhiễu,Bảo hà,Trái hút đều in dấu cha tôi.Muốn tìm được ong phải đi lúc còn tối trời.Nếu nắng lên thì không có cơ tìm thấy.Ong là loài chăm chỉ nên tìm hoa từ sáng sớm và cũng phân công đi tìm nước,tìm khoáng chất..v...v.Người đi tìm phải tích lũy nhiều kinh nghiệm,đôi tai phải thính và đặc biệt đôi mắt , mắt phải tinh tường.Thông thường ong lấy nước ở ven các con suối,các hòn đá ẩm quan sát kỹ sẽ có ong.Chúng bám vào hút nước hay lấy muối khóang trên đá rồi bay về tổ.Người phải tinh dõi hướng ong bay,đồng thời phải nhớ kỹ động tác của ong lúc bay lên:Góc chếch bao nhiêu,lượn vòng hình chữ gì....rồi mới vút lên?Để nhẩm tính tổ ong ở các bao xa,hướng nào...rồi mới cắt rừng tìm tới.Thông thường tổ ong làm ở cây cao chỗ có chạc bám hoặc hốc cây rỗng ruột ấm áp tránh mưa,tráng cả muông thú rình mò.Cha tôi bảo đi tìm ong nhiều khi gặp gấu.Chúng cậy bộ lông dày cứ leo cả lên cây đến tận tổ ong thò tay vào bẻ từng mảng tầng ong mật,ong non ra đánh chén;mặc cho ong bay tứ tung vần vũ ở trên đầu.Cũng có con no say buông tay rơi cái uỵch xuống đất,Nghe đồn chúng ngất hồi lâu chờ mật tản tụ về mới từ từ ngồi dậy,Nếu ai nhanh tay có thể giết gấu lúc này.Nhưng cánh thợ tìm ong thấy gấu là tránh xa,dù tiếc tổ ong đang bị cái đống lù lù đen đen hiện trên tán lá phía xa đe dọa.Những khi thấy tổ ong,các ông thợ phân công nhau chuẩn bị:ông mồi lửa bùi nhùi,ông buộc dây treo mầu đựng mật.Khi leo lên người đeo mồi cuộn khói hươ hươ...Bầy ong sợ khói nên đành rời tổ.Để mặc con người rút dao mỏng cắt bầu.Các ông đều để lại một ít cho ong ăn và những tầng chưa ong non cho chúng lớn...Những tầng ong đầy mật từ từ được dây hạ xuống cho người dưới đất đỡ lấy.Và khi xong:Trời ơi!Bao mệt nhọc tiêu tan,Thưởng thức mật ong giữa núi ngàn,cây cỏ.....mệt nhọc đều tan,gian khổ ở sau rồi....Thủa nhỏ mỗi lần cha tôi đi tìm ong,tôi bấm ngón tay tính từng ngày chờ đợi.Và khi cha về ngào ngọt cũng về theo. Những năm tuổi già,cha tôi không còn đi ăn ong được nữa.Mắt người đã mờ đâu phân biệt được cánh ong bay.Lưng người đã còng,gối đã mỏi sao leo cây?Người quay về nuôi ong nhà mà phương ngữ quê tôi gọi là khoái do như trên vậy.Cha tôi nuôi thủ công làm tổ bằng thân cây đục rỗng.Lúc lấy mật vắt bằng tay chứ không có thùng quay như họ bây giờ.Mỗi khi xuân về ong thường sẻ tổ,cha tôi nhìn con ong trinh sát gọi là khoái mần,người dụ chúng vào tổ nhân tạo đã dọn sẵn.Thấy ưng ý là chúng dẫn đàn về.Cha tôi chăm chúng như con vì nếu để ong đi là nghĩ rằng vận đen,xúi quẩy.Mỗi khi lấy mật ong cha tôi thường cắt và đặt lên lá chuối rồi thắp hương cầu khấn tổ tiên về hưởng thụ và chứng kiến cho việc làm ăn cuả hậu sinh.Xong cha tôi cho chúng tôi ăn:các bạn ơi!Các bạn có thể ăn cao lương.mỹ vị....ở nhà hàng,Resturran,khách sạn.Nhưng với tôi một đứa trẻ nghèo,ở một vùng quê đặc sản là củ sắn...nên mỗi khi nhớ đến miếng ngon.Trong ký ức của tôi chỉ là miếng ong non béo ngậy và trong đó có cả cái gì man mát khó tả lắm thôi,tóm lại chỉ vẻn vẹn một từ ngon,ngon quá đi thôi.......Nhưng kết cục chuyện gì cũng có hồi kết thúc:Cuối đời cha tôi:ong cũng bỏ ra đi.Có lẽ ông buồn cũng theo cánh ong bay......

Đến hôm nay,đàn ong rừng lại về đây.Cha ở đâu giữa tiếng rù rì vỗ cánh.........Con vui với ong,những mong ngóng cha về...