Mỏ trang xanh

Đầm Mỏ Trang nằm về phía đông-bắc của xã Đan Hà.Tuy đầm chỉ rộng khoảng 40 ha nhưng về hình dạng và hệ động,thực vật sống trên đầm cũng như ven đầm thì vô cùng phong phú và hấp dẫn.Vốn là một hồ nước ngọt tự nhiên nên từ lâu đầm được HTXNN quản lý và thả cá.Nhưng đầm có hình một con bạch tuộc mà mỗi vòi của nó là một ngách đầm nên đầm luôn ở trạng thái bán tự nhiên và hoang dã.Hàng đêm,đàn rái cá xuống mò cá mang lên ăn trên bềnh nổi giữa đầm rồi sáng ra để lại hàng bãi cá ăn dở cho trẻ con đoán xem đầu tháng hay cuối tháng mà rái cá ăn từ đầu cá xuống hay từ đuôi cá lên.Mùa đông,các xã viên đẵn thân cọ đắp ngăn ngách tát đầm,đêm ngủ lại trông cá bị đàn rùa thấy đầm cạn di cư bò cả qua người.Lại nói về cái bềnh nổi giữa đầm nhìn từ bờ tưởng hòn đảo nhỏ xanh um nhưng kỳ thực đó là một bãi lầy.Bềnh được hình thành từ bộ rễ chằng chịt của 1 loài cây ắn mọc san sat nhau trên bềnh.Mỗi năm một lầm,mùa nước lũ từ sông Hồng vào qua cống Hiêng dềnh lên các mảng bèo tây rộng hơn chiếc chiếu trôi giạt vào bềnh mắc trên các ngọn ắn.Khi nước xuống chúng bị giữ lại và nằm phủ lên nơi rễ ắn chằng chịt.Cộng với phù sa sông Hồng,lớp xác bèo cứ từng năm,từng năm bồi thêm lớp mùn đất trên bềnh,lớp trên cứng,lớp dưới mềm.Thoạt nhìn ta tưởng nền đất,nhưng hãy cảnh giác,đó là mặt đầm lầy có chỗ nếu bạn sa xuống có thể lút đầu.Ấy là nơi dân địa phương gọi là "óc chó" biểu hiện thường thấy là chỗ thỉnh thoảng có bọt khí to bằng trái bóng bàn nổi lên và vỡ ra gọi là đất thở.Khi tới gần ta nhún chân,mặt đất sẽ rung rinh và có lớp bùn non,loãng như nước vo gạo trồi lên đó là nơi nguy hiểm.Muốn đi lại trên bềnh,ta phải linh hoạt đu bám và đặt chân lên lớp rễ sát gốc ắn.Chính vì thế nên ít người dám thám hiểm bềnh Mỏ Trang để cho nơi đây là thế giới của các loài rùa,rắn và chim nhất là các giống cò sau khi kiếm ăn trên đầm về đây trú ngụ,sinh sôi.Vào mùa sinh sản,trên các lùm cây,ngọn ắn,hằng hà sa số các tổ cò ắp trứng hay lố nhố cò con há miệng chờ mẹ mớm mồi.Nhưng khi mải mê lấy trứng chim,bắt rùa ta hãy chú ý có thể một chú rắn đang cuộn khoanh cạnh tổ cò hay sưởi nắng trên đám lá rôm sắc lẹm.Đầm Mỏ Trang thường được thả sen,vào đầu hạ cả đầm ngan ngát hương sen.Dưới bóng lá sen là nơi vẫy vùng của các loài cá trắm,chép hay cá quả lượn lờ.Thi thoảng còn thấy mấy chú kỳ đà lặn hụp.Nổi lên giữa đầm là gò Bềnh như một hòn đảo mọc đầy cọ đã vài chục năm tuổi trông như một con rùa xanh đầu hướng ra cửa đầm.Trên trời,chiu chít đàn chim hít,chim xanh về ăn quả cọ lấy gò Bềnh làm nơi tạm trú.Đến nay,đầm Mỏ Trang đã qua thời biến cải vũng nên đồi,diện tích mặt nước bị thu hẹp dần cho đến bao giờ câu chuyện về đầm Mỏ Trang chỉ còn trong hồi ức.